Klederdracht

In de negentiende eeuw was voor veel mensen in Nederland de wereld niet veel groter dan de eigen dorpsgemeenschap. Elk dorp was een klein circuit van mensen met eigen gebruiken en codes. Zo ontwikkelde zich per plaats ook een dracht. Deze onderscheidde zich van nabijgelegen dorpen. Tussen Eem en Vecht komen, met varianten, overeenkomstige drachten voor. We spreken zo van streekdracht. Toch zijn er ook grote lokale en regionale verschillen. De streekdrachten van Huizen en Bunschoten zijn wezenlijk anders dan wat in Laren werd gedragen.

Vooral de Larense vrouwenkostuums hebben heel eigen kenmerken. Het mannenkostuum is vaak eenvoudiger. Het vrouwenkostuum met de vierkante muts is tussen Eem en Vecht de oudst bekende streekdracht. Het is een variant van de Hollandse hul, maar komt in deze vorm verder in heel Nederland niet voor. De vierkante muts heeft maar een klein verspreidingsgebied. Alleen in Hoogland, Soest, Baarn, Eemnes, Laren en Blaricum kwam de dracht met deze muts voor.

Het kostuum met de staartkap komt in Eem- en Gooiland later in zwang dan de vierkante muts. De staartkap komt op vanaf ongeveer 1875 en onderscheidt zich van de West-Friese kap. Hij heeft een veel langere staart (circa 13 cm) die uitloopt in een bredere strook aan de voorkant (circa 10 cm).

Omslagdoeken, rokken en schorten hadden bij de Larense dracht specifieke kenmerken. Bij de streekdracht werden op hoogtijdagen ook fraaie sieraden gedragen. In Laren kende men gouden sieraden als een kruis met corpus, voorhoofdsnaalden en het zilveren oorijzer.

Na 1900 kwamen er nieuwe invloeden, waardoor de confectiekleding de markt veroverde. Deze kleding was vaak goedkoper dan wat door de huisnaaister of kleermaker afgeleverd werd. Na de Tweede Wereldoorlog was het snel afgelopen met de streekdracht. Slechts een enkeling blijft een leven lang de traditie trouw.

Historische Kring Laren bezit een aantal voorbeelden van deze sieraden en mutsen. Oorsponkelijke kostuums vindt u bij de dansgroep de Klepperman van Elleven. Zij houden de inmiddels uitgestorven dracht levend tijdens speciale optredens.
De historie van de Larense dracht is onlangs uitgebreid beschreven in een nieuw boek, dat te verkrijgen is bij het Historisch Centrum Laren.

Zie ook:
http://www.kleppermanvanelleven.nl/klederdracht ; Livia van Eijle en Ali Klap, "Mooi van lijn en kleur, de verdwenen streekdrachten van Eem tot Vecht", Laren 2008
 
foto klederdracht
Klepperman van Elleven

 

Klederdracht

foto klederdracht 11

 

 

foto klederdracht 25
 
   
Reageer op dit artikel of bekijk de reacties van andere lezers.
  Agenda  
 
     
  Reacties